Đóng khung truyền thông về trí tuệ nhân tạo trên báo điện tử: nghiên cứu đối sánh giữa Vnexpress và Báo Đà Nẵng

https://doi.org/10.31130/ud-jst.2026.24(6B).236

Tóm tắt: 0 | PDF: 1

##plugins.themes.academic_pro.article.main##

Author

  • Trần Văn Vỹ
    Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng, Việt Nam

Từ khóa:

trí tuệ nhân tạo
đóng khung
báo điện tử
truyền thông khoa học
chuyển đổi số

Tóm tắt

Sự ra đời của ChatGPT làm gia tăng mạnh mẽ sự quan tâm của truyền thông và công chúng đối với trí tuệ nhân tạo (AI). Vận dụng lý thuyết đóng khung, nghiên cứu này phân tích và đối sánh cách phản ánh về AI giữa báo chí quốc gia (VnExpress) và báo chí địa phương (Báo Đà Nẵng). Thông qua phương pháp phân tích nội dung 304 tác phẩm báo chí, kết quả cho thấy khung tiến bộ xã hội chiếm ưu thế với 39,5%, theo sau là khung triển vọng kinh tế với sắc thái đưa tin tích cực là chủ đạo. Sự khác biệt giữa hai cơ quan báo chí thể hiện rõ ở phương thức đóng khung, đặc biệt là khung địa phương hóa, thay vì ở sắc thái phản ánh. Kết quả nghiên cứu bổ sung bằng chứng thực nghiệm về truyền thông AI trên báo điện tử tại Việt Nam, đồng thời gợi mở một số hàm ý nhằm nâng cao tính cân bằng, trách nhiệm và phù hợp bối cảnh trong truyền thông khoa học hiện nay.

Tài liệu tham khảo

    [1] J. McCarthy, M. L. Minsky, N. Rochester, and C. E. Shannon, “A proposal for the dartmouth summer research project on artificial intelligence,” AI Magazine. Accessed: May 5, 2026. [Online]. Available: http://jmc.stanford.edu/articles/dartmouth/dartmouth.pdf
    [2] M. Ittefaq, A. Zain, R. Arif, M. Ala-Uddin, T. Ahmad, and A. Iqbal, “Global news media coverage of artificial intelligence (AI): A comparative analysis of frames, sentiments, and trends across 12 countries,” Telematics and Informatics, vol. 96, p. 102223, Jan. 2025, doi: 10.1016/j.tele.2024.102223.
    [3] D. Nguyen and E. Hekman, “The news framing of artificial intelligence: a critical exploration of how media discourses make sense of automation,” AI Soc., vol. 39, no. 2, pp. 437–451, Apr. 2024, doi: 10.1007/s00146-022-01511-1.
    [4] I. Ryazanov, C. Öhman, and J. Björklund, “How ChatGPT Changed the Media’s Narratives on AI: A Semi-automated Narrative Analysis Through Frame Semantics,” Minds Mach. (Dordr)., vol. 35, no. 1, Mar. 2025, doi: 10.1007/s11023-024-09705-w.
    [5] A. Mohammed, A. A. Elega, M. B. Ahmad, and F. Oloyede, “Friends or Foes? Exploring the Framing of Artificial Intelligence Innovations in Africa-Focused Journalism,” Journalism and Media, vol. 5, no. 4, pp. 1749–1770, Nov. 2024, doi: 10.3390/journalmedia5040106.
    [6] Prime Minister, Decision on National Strategy for Research, Development, and Application of Artificial Intelligence until 2030, No. 127/QD-TTg, 2021.
    [7] Politburo, Resolution on breakthroughs in the development of science, technology, innovation, and national digital transformation, No. 57-NQ/TW, 2024.
    [8] S. Choi, “Temporal Framing in Balanced News Coverage of Artificial Intelligence and Public Attitudes,” Mass Commun. Soc., vol. 27, no. 2, pp. 384–405, Mar. 2024, doi: 10.1080/15205436.2023.2248974.
    [9] D. A. Scheufele and B. V. Lewenstein, “The Public and Nanotechnology: How Citizens Make Sense of Emerging Technologies,” Journal of Nanoparticle Research, vol. 7, no. 6, pp. 659–667, Dec. 2005, doi: 10.1007/s11051-005-7526-2.
    [10] Nhan Dan Newspaper, “How were Vietnamese online newspapers ranked by Similarweb in Jun. 2024?,” Nhan Dan Newspaper, 2024. Accessed: May 5, 2026. [Online]. Available: https://nhandan.vn/thang-62024-cac-bao-dien-tu-duoc-similarweb-xep-hang-nhu-the-nao-post818063.html
    [11] Government of Vietnam, Decree: Defining the functions, tasks, powers and organizational structure of the Ministry of Science and Technology, No. 55/ND-CP, 2025.
    [12] Politburo, Resolution on the development of Da Nang City to 2030, with a vision to 2045, No. 43-NQ/TW, 2019.
    [13] T. T. K. Nguyen, V. N. Hoang, P. N. Tinh, and N. N. H. Van, “Efficient chatbot for university admission consultation using large language models,” The University of Danang - Journal of Science and Technology, vol. 23, no. 9A, pp. 80–85, Sep. 2025, doi: 10.31130/ud-jst.2025.23(9A).329E.
    [14] L. T. K. Tuyet, N. H. Tung, N. H. Q. Huong, and V. N. Nguyen, “Ảnh hưởng của các đặc tính nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra đến độ tin cậy nội dung trong mua sắm trực tuyến: bằng chứng thực nghiệm tại Đà Nẵng,” The University of Danang - Journal of Science and Technology, vol. 24, no. 4, pp. 43–49, Apr. 2026, doi: 10.31130/ud-jst.2026.24(4).014.
    [15] P. T. Yen and D. Vinh, “The role of artificial intelligence (AI) in educational and vocational guidance for students,” The University of Danang - Journal of Science and Technology, vol. 23, no. 8A, pp. 87–93, Aug. 2025, doi: 10.31130/ud-jst.2025.23(8A).322E.
    [16] T. T. T. Oanh and T. T. M. Ngoc, “Teachers’ and students’ perceptions of AI-based writing assessment,” The University of Danang - Journal of Science and Technology, vol. 24, no. 2, pp. 142–148, Mar. 2026, doi: 10.31130/ud-jst.2026.24(2).006E.
    [17] C.-H. Chuan, W.-H. S. Tsai, and S. Y. Cho, “Framing Artificial Intelligence in American Newspapers,” in Proceedings of the 2019 AAAI/ACM Conference on AI, Ethics, and Society, New York, NY, USA: ACM, Jan. 2019, pp. 339–344, doi: 10.1145/3306618.3314285.
    [18] F. Meißner, “Risks and opportunities of ‘generative A.I.’: How do news media cover ChatGPT?,” International Crisis and Risk Communication Association, Aug. 2024, pp. 38–41, doi: 10.69931/wfey9011.
    [19] M. Chang, “Does the Media’s Partisanship Influence News Coverage on Artificial Intelligence Issues? Media Coverage Analysis on Artificial Intelligence Issues,” Soc. Sci. Comput. Rev., vol. 43, no. 3, pp. 564–577, Jun. 2025, doi: 10.1177/08944393241268526.
    [20] S. Sun, Y. Zhai, B. Shen, and Y. Chen, “Newspaper coverage of artificial intelligence: A perspective of emerging technologies,” Telematics and Informatics, vol. 53, p. 101433, Oct. 2020, doi: 10.1016/j.tele.2020.101433.
    [21] M. Bunz and M. Braghieri, “The AI doctor will see you now: assessing the framing of AI in news coverage,” AI Soc., vol. 37, no. 1, pp. 9–22, Mar. 2022, doi: 10.1007/s00146-021-01145-9.
    [22] H. Cools, B. Van Gorp, and M. Opgenhaffen, “Where exactly between utopia and dystopia? A framing analysis of AI and automation in US newspapers,” Journalism, vol. 25, no. 1, pp. 3–21, Jan. 2024, doi: 10.1177/14648849221122647.
    [23] J. Roe and M. Perkins, “‘What they’re not telling you about ChatGPT’: exploring the discourse of AI in UK news media headlines,” Humanit. Soc. Sci. Commun., vol. 10, no. 1, p. 753, Oct. 2023, doi: 10.1057/s41599-023-02282-w.
    [24] A. Yadlin and A. Marciano, “Hallucinating a political future: Global press coverage of human and post-human abilities in ChatGPT applications,” Media Cult. Soc., vol. 46, no. 8, pp. 1580–1598, Nov. 2024, doi: 10.1177/01634437241259892.
    [25] S. Parratt-Fernández, M.-Á. Chaparro-Domínguez, and I.-M. Martín-Sánchez, “Spanish media coverage of journalistic artificial intelligence: relevance, topics and framing,” Revista Mediterránea de Comunicación, vol. 15, no. 2, p. e25169, Jul. 2024, doi: 10.14198/MEDCOM.25169.
    [26] T. T. Y. Minh, “Science Journalism in Vietnam – Insight from Science Reporters,” The University of Danang - Journal of Science and Technology, vol. 20, no. 8, pp. 7–13, 2022.
    [27] K. M. Hanh, O. Ming, and M. Vincent, “Framing artificial intelligence adoption in state-controlled media: An analysis in Vietnamese Journalism,” Social Sciences & Humanities Open, vol. 13, p. 102425, Jun. 2026, doi: 10.1016/j.ssaho.2025.102425.
    [28] T. Ngo, “A Content Analysis of E-Newspaper Comments in Vietnam: Exploring the Dynamic Shifts in Public Perception of AI’s Impact on Jobs,” Social Sciences & Humanities, vol. 33, no. 3, 2025.
    [29] L. Vicsek, “Costs and Benefits of Stem Cell Research and Treatment: Media Presentation and Audience Understanding in Hungary,” Sci. Commun., vol. 33, no. 3, pp. 309–340, Sep. 2011, doi: 10.1177/1075547010389820.
    [30] R. M. Entman, “Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm,” Journal of Communication, vol. 43, no. 4, pp. 51–58, Dec. 1993, doi: 10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x.
    [31] M. C. Nisbet, “Framing science: A new paradigm in public engagement,” in Communicating science: New agendas in communication, L. Kahlor and A. Stout, Eds. Routledge, 2009, pp. 40–67.
    [32] C.-H. Chuan, “A critical review of news framing of artificial intelligence,” in Handbook of Critical Studies of Artificial Intelligence, Edward Elgar Publishing, 2023, pp. 266–276, doi: 10.4337/9781803928562.00029.
    [33] J. R. Landis and G. G. Koch, “The Measurement of Observer Agreement for Categorical Data,” Biometrics, vol. 33, no. 1, p. 159, Mar. 1977, doi: 10.2307/2529310.
Xem thêm

##plugins.themes.academic_pro.article.sidebar##

Đã Xuất bản

Jun 30, 2026
Download
PDF
Cách trích dẫn
Vỹ, T. V. “Đóng Khung truyền thông về Trí tuệ nhân tạo Trên báo điện tử: Nghiên cứu đối sánh giữa Vnexpress Và Báo Đà Nẵng”. Tạp Chí Khoa học Và Công nghệ Đại học Đà Nẵng, vol 24, số p.h 6B, Tháng Sáu 2026, tr 33-40, doi:10.31130/ud-jst.2026.24(6B).236.

##plugins.themes.academic_pro.article.details##