Ẩn dụ liên nhân qua thành ngữ trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp: một tiếp cận từ ngữ pháp chức năng hệ thống
Tóm tắt: 0
| 
PDF: 1 
##plugins.themes.academic_pro.article.main##
Author
Từ khóa:
Tóm tắt
Nghiên cứu khảo sát ẩn dụ liên nhân qua thành ngữ trong ba truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp (Tướng về hưu, Không có vua, Chảy đi sông ơi) trên cơ sở khung Ngữ pháp chức năng hệ thống (Systemic Functional Linguistics – SFL). Nghiên cứu tập trung vào hai cơ chế chính của ẩn dụ liên nhân: ẩn dụ thức (mood metaphor) và ẩn dụ tình thái (modality metaphor), đồng thời kết hợp hệ thống đánh giá Appraisal để phân tích các giá trị thái độ được mã hóa gián tiếp. Ngữ liệu gồm 45 thành ngữ được phân loại theo tiêu chí hình thức tương hợp và hình thức ẩn dụ. Kết quả cho thấy 84,4% thành ngữ trong ngữ liệu hoạt động như phương tiện tái cấu trúc quan hệ liên nhân, góp phần gián tiếp hóa quyền lực, khách thể hóa lập trường và tạo nên giọng điệu châm biếm đặc trưng của văn xuôi Nguyễn Huy Thiệp. Ngoài ra, nghiên cứu cũng bổ sung minh chứng thực nghiệm cho lý thuyết ẩn dụ liên nhân trong tiếng Việt và mở rộng ứng dụng SFL vào nghiên cứu phong cách học văn học đương đại.
Tài liệu tham khảo
-
[1] M. A. K. Halliday and C. Matthiessen, Halliday’s Introduction to Functional Grammar, 4th ed., Routledge, 2014.
[2] M. A. K. Halliday, An Introduction to Functional Grammar, 2nd ed., Edward Arnold, 1994.
[3] S. Eggins, An Introduction to Systemic Functional Linguistics, 2nd ed., Continuum, 2004.
[4] G. Thompson, Introducing Functional Grammar, 3rd ed., Routledge, 2014.
[5] M. Taverniers, “Grammatical metaphor in Systemic Functional Linguistics,” Functions of Language, vol. 10, no. 2, pp. 225–238, 2003.
[6] J. R. Martin and P. R. R. White, The Language of Evaluation: Appraisal in English, Palgrave Macmillan, 2005.
[7] H. V. Hoang, Systemic Functional Grammar and Its Applications, Hanoi, Vietnam: Social Sciences Publishing House, 2005.
[8] N. Hoa, Discourse Analysis: Selected Theoretical and Methodological Issues, Hanoi, Vietnam: Vietnam National University Press, 2004.
[9] L. Ravelli, “Grammatical metaphor: An initial analysis,” in New Developments in Systemic Linguistics, R. Fawcett, et al., Eds., Pinter, 1988.
[10] Y. Yang, “A corpus-based study of interpersonal grammatical metaphor in spoken Chinese,” Language Sciences, vol. 40, pp. 121–136, 2013.
[11] Q. He, “A corpus-based study of interpersonal metaphors of modality in English,” Studia Neophilologica, 2021.
[12] S. Cheng, “A review of interpersonal metafunction studies in systemic functional linguistics (2012–2022),” Journal of World Languages, vol. 10, no. 3, pp. 623–644, 2024.
[13] M. Bednarek, “Corpus linguistics and systemic functional linguistics: Interpersonal meaning and identity,” in New Discourse on Language, 2010.
[14] G. Balossi, A Corpus Linguistic Approach to Literary Language and Characterization, Routledge, 2014.
[15] B. Yang, “Interpersonal metaphor revisited: Identification and categorization,” Australian Journal of Linguistics, vol. 38, no. 2, pp. 248–275, 2018.
[16] W. W. Xuan and S. Chen, “A synthesis of research on grammatical metaphor,” Word, 2019.
[17] J. R. Martin, “Interpersonal meaning: Systemic functional linguistics perspectives,” Functions of Language, vol. 25, no. 1, pp. 1–35, 2018.
##plugins.themes.academic_pro.article.sidebar##
