Công nghiệp hóa, đô thị hóa, du lịch và chất lượng thể chế trong tăng trưởng kinh tế: phân tích bằng mô hình FE-DKSE tại miền Trung Việt Nam
Tóm tắt: 0
| 
PDF: 1 
##plugins.themes.academic_pro.article.main##
Author
Từ khóa:
công nghiệp hóa
đô thị hóa
du lịch
chất lượng thể chế
FE–DKSE
Tóm tắt
Nghiên cứu này phân tích tác động của công nghiệp hóa (CNH), đô thị hóa (ĐTH), du lịch và chất lượng thể chế (PCI) đến tăng trưởng kinh tế tại 11 tỉnh miền Trung Việt Nam giai đoạn 2009-2024. Sử dụng mô hình hiệu ứng cố định với sai số chuẩn Driscoll-Kraay (FE-DKSE), nghiên cứu xử lý đồng thời hiện tượng phương sai thay đổi, tự tương quan và phụ thuộc chéo trong dữ liệu bảng vùng. Kết quả cho thấy, CNH và ĐTH đều có tác động tích cực, trong đó CNH giữ vai trò trụ cột, còn ĐTH hỗ trợ phân bổ nguồn lực và mở rộng thị trường. Du lịch được xác nhận là động lực bổ sung nhưng hiệu quả giảm dần khi mức độ ĐTH tăng cao. PCI góp phần cải thiện môi trường kinh doanh song chưa tạo ra hiệu ứng ngưỡng rõ rệt. Phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết của chiến lược phát triển tích hợp CNH-ĐTH gắn với du lịch và cải thiện thể chế, nhằm hướng tới tăng trưởng bền vững tại miền Trung.
Tài liệu tham khảo
-
[1] P. M. Romer, “Endogenous Technological Change,” Journal of Political Economy, vol. 98, no. 5, pp. S71–S102, 1990.
[2] D. Acemoglu and J. A. Robinson, Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty. New York, NY, USA: Crown Business, 2012.
[3] R. M. Solow, “A Contribution to the Theory of Economic Growth,” Quarterly Journal of Economics, vol. 70, no. 1, pp. 65–94, 1956.
[4] R. E. Lucas, “On the Mechanics of Economic Development,” Journal of Monetary Economics, vol. 22, no. 1, pp. 3–42, 1988.
[5] W. A. Lewis, “Economic Development with Unlimited Supplies of Labour,” Manchester School, vol. 22, no. 2, pp. 139–191, 1954.
[6] H. B. Chenery and M. Syrquin, Patterns of Development, 1950–1970. London, UK: Oxford University Press, 1975.
[7] S. Kuznets, Economic Growth of Nations: Total Output and Production Structure. Cambridge, MA, USA: Harvard University Press, 1971.
[8] J. V. Henderson, Urban Development: Theory, Fact, and Illusion. Oxford, UK: Oxford University Press, 1988.
[9] M. Fujita, P. Krugman, and A. J. Venables, The Spatial Economy: Cities, Regions, and International Trade. Cambridge, MA, USA: MIT Press, 1999.
[10] J. V. Henderson, “The Urbanization Process and Economic Growth: The So-What Question,” Journal of Economic Growth, vol. 8, no. 1, pp. 47–71, 2003.
[11] J. Brueckner and S. Lall, “Cities in Developing Countries: Fueled by Rural-Urban Migration, Lacking in Infrastructure and Prone to Congestion and Pollution,” World Bank Research Observer, vol. 30, no. 1, pp. 1–24, 2015.
[12] J. Balaguer and M. Cantavella-Jordá, “Tourism as a Long-Run Economic Growth Factor: The Spanish Case,” Applied Economics, vol. 34, no. 7, pp. 877–884, 2002.
[13] J. L. Eugenio-Martin, N. M. Morales, and R. Scarpa, “Tourism and Economic Growth in Latin American Countries: A Panel Data Approach,” Tourism Management, vol. 25, no. 5, pp. 531–540, 2004.
[14] UNWTO, Tourism for Development - Volume I: Key Areas for Action. Madrid, Spain: World Tourism Organization, 2018.
[15] D. C. North, Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1990.
[16] D. Acemoglu, S. Johnson, and J. A. Robinson, “The Colonial Origins of Comparative Development: An Empirical Investigation,” American Economic Review, vol. 91, no. 5, pp. 1369–1401, 2001.
[17] D. Acemoglu and J. A. Robinson, Economic Origins of Dictatorship and Democracy. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2008.
[18] D. Rodrik, A. Subramanian, and F. Trebbi, “Institutions Rule: The Primacy of Institutions over Geography and Integration in Economic Development,” Journal of Economic Growth, vol. 9, no. 2, pp. 131–165, 2004.
[19] N. Gennaioli, R. La Porta, F. Lopez-de-Silanes, and A. Shleifer, “Human Capital and Regional Development,” Quarterly Journal of Economics, vol. 128, no. 1, pp. 105–164, 2014.
[20] M. Friedman, “Nobel Lecture: Inflation and Unemployment,” Journal of Political Economy, vol. 85, no. 3, pp. 451–472, 1977.
[21] S. Fischer, “The Role of Macroeconomic Factors in Growth,” Journal of Monetary Economics, vol. 32, no. 3, pp. 485–512, 1993.
[22] M. Bleaney and A. Nishiyama, “Explaining Growth: A Contest between Models,” Journal of Economic Growth, vol. 7, no. 1, pp. 43–56, 2002.
[23] R. Sharpley and D. Telfer, Tourism and Development in the Developing World. London, UK: Routledge, 2015.
[24] C. M. Hall, “Tourism and urban transformation,” in The Routledge Handbook of Tourism and Sustainability, Routledge, 2010.
[25] R. J. Barro, “Economic Growth in a Cross Section of Countries,” Quarterly Journal of Economics, vol. 106, no. 2, pp. 407–443, 1991.
[26] D. Rodrik, One Economics, Many Recipes: Globalization, Institutions, and Economic Growth. Princeton, NJ, USA: Princeton University Press, 2008.
[27] J. G. Palma, “Four Sources of ‘De-industrialization’ and a New Concept of the ‘Dutch Disease’,” in Beyond Reforms: Structural Dynamics and Macroeconomic Vulnerability, J. A. Ocampo, Ed. Stanford, CA, USA: Stanford University Press, 2005, pp. 71–116.
[28] C.-C. Lee and C.-P. Chang, “Tourism Development and Economic Growth: A Closer Look at Panels,” Tourism Management, vol. 29, no. 1, pp. 180–192, 2008.
[29] UNCTAD, Rethinking Tourism for a Sustainable Recovery. Geneva, Switzerland: United Nations Conference on Trade and Development, 2022.
[30] UNWTO, World Tourism Barometer, vol. 21, no. 1. Madrid, Spain: United Nations World Tourism Organization, 2023.
[31] T. Lin, “Impacts of Green Innovation, Institutional Constraints and Their Interactions on High-Quality Economic Development across China,” Sustainability, vol. 13, no. 9, 2021.
[32] IMF, World Economic Outlook: Managing Divergent Recoveries. Washington, DC, USA: International Monetary Fund, 2021.
[33] T. A. Nguyen, "Industrialization, modernization and economic restructuring in Vietnam," Journal of Economics and Development, vol. 105, pp. 15–22, 2005.
[34] T. H. Quang and N. T. Thoa, "The impact of FDI on urbanization in Ho Chi Minh City," Journal of Economics and Forecasting, no. 16, pp. 108–110, Aug. 2015.
[35] V. V. Vu and P. T. Pham, "Provincial competitiveness index and foreign direct investment in Vietnam," Journal of Economics and Development, vol. 21, no. 2, pp. 5–18, 2019.
[36] T. T. Nguyen and T. H. Tran, "Institutional quality and provincial economic growth in Vietnam: Evidence from GMM estimation," Journal of Asian Business and Economic Studies, vol. 27, no. 1, pp. 45–60, 2020.
[37] N. D. Khoi, "Industrialization, urbanization and sustainable economic growth in Central Vietnam: Evidence from panel data," The University of Danang - Journal of Science and Technology, vol. 23, no. 5, pp. 55–70, 2025.
[38] General Statistics Office of Vietnam (GSO), Statistical Yearbook of Vietnam 2009–2024. Hanoi, Vietnam: Statistical Publishing House, various years.
[39] A. Szirmai, “Industrialization as an Engine of Growth in Developing Countries, 1950–2005,” Structural Change and Economic Dynamics, vol. 23, no. 4, pp. 406–420, 2012.
[40] Communist Party of Vietnam, Documents of the 13th National Congress of the Communist Party of Vietnam. Hanoi, Vietnam: National Political Publishing House, 2021.
[41] UN-Habitat, State of the World’s Cities 2006/7. London, UK: Earthscan, 2007.
[42] OECD, OECD Territorial Reviews: Competitive Cities in the Global Economy. Paris, France: OECD Publishing, 2006.
[43] Vietnam Chamber of Commerce and Industry (VCCI), Provincial Competitiveness Index (PCI) Report 2009–2024. Hanoi, Vietnam: VCCI, various years.
[44] D. Hoechle, “Robust standard errors for panel regressions with cross-sectional dependence,” Stata Journal, vol. 7, no. 3, pp. 281–312, 2007.
[45] T. Li, M. Chen, and Q. Wu, “Urbanization and economic growth in China: A spatial econometric analysis,” Sustainability, vol. 11, no. 21, pp. 1–17, 2019.
Xem thêm
##plugins.themes.academic_pro.article.sidebar##
Đã Xuất bản
Mar 20, 2026
Download
Cách trích dẫn
Khoi, N. D. “Công nghiệp hóa, đô thị hóa, Du lịch Và chất lượng thể Chế Trong tăng trưởng Kinh tế: Phân tích bằng Mô hình FE-DKSE tại miền Trung Việt Nam”. Tạp Chí Khoa học Và Công nghệ Đại học Đà Nẵng, vol 24, số p.h 2, Tháng Ba 2026, tr 28-35, doi:10.31130/ud-jst.2026.24(2).477.
