Đặc điểm ngữ nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ “目” (mắt) trong tiếng Nhật và sự chuyển dịch sang tiếng Việt

Tóm tắt

Hiện tượng đa nghĩa là đặc trưng phổ biến của từ vựng trong các ngôn ngữ tự nhiên, tuy nhiên cơ chế chuyển nghĩa ở mỗi ngôn ngữ lại có những nét riêng. Bài viết khảo sát đặc điểm ngữ nghĩa của từ “目” (mắt) trong tiếng Nhật hiện đại qua các nghĩa cơ bản, nghĩa chuyển và nghĩa trong thành ngữ. Từ các ví dụ tiêu biểu, nghiên cứu làm rõ những cơ chế mở rộng nghĩa chủ yếu như ẩn dụ và hoán dụ, đồng thời xem xét giá trị ngữ nghĩa – ngữ dụng của từ trong ngữ cảnh sử dụng. Trên cơ sở đối chiếu Nhật – Việt, bài viết chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong cách chuyển dịch các nghĩa của “目” (mắt) sang tiếng Việt, qua đó góp phần phục vụ nghiên cứu, dịch thuật và giảng dạy tiếng Nhật.