Công ước Hà Nội năm 2025 và triển vọng tăng cường hợp tác ASEAN trong phòng, chống tội phạm mạng
Tóm tắt: 0
|
PDF: 0
##plugins.themes.academic_pro.article.main##
Author
-
Trần Thị Ngọc SươngTrường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng, Việt NamLê Thị Hồng NgọcTrường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng, Việt Nam
Từ khóa:
Tóm tắt
Sự ra đời của Công ước Liên Hợp Quốc (LHQ) về chống tội phạm mạng năm 2025 (Công ước Hà Nội) phản ánh nỗ lực toàn cầu mạnh mẽ trong việc thiết lập một khuôn khổ pháp lý thống nhất có tính ràng buộc cho hợp tác phòng, chống tội phạm mạng. Công ước đem lại những cơ hội xen lẫn các thách thức đối với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Association of Southeast Asian Nations - ASEAN) trong việc xây dựng nền tảng pháp lý chung, nâng cao hiệu quả thực thi, phát triển năng lực và thúc đẩy hợp tác đa bên trong lĩnh vực này. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần chủ động hoàn thiện pháp luật trong nước, tích cực tham gia và đề xuất các sáng kiến hợp tác phù hợp với các chuẩn mực của Công ước. Đồng thời, cần chú trọng bảo đảm hài hòa giữa tăng cường hợp tác quốc tế và bảo vệ chủ quyền quốc gia, qua đó góp phần củng cố cơ chế hợp tác của ASEAN trong phòng, chống tội phạm mạng.
Tài liệu tham khảo
-
[1] M. I. Abuja, “UNODC Warns of Cybercrime Threat to Nigeria”, Voice of Nigeria, December 12, 2025. [Online]. Available: https://von.gov.ng/unodc-warns-of-cybercrime-threat-to-nigeria/ [Accessed January 20, 2026].
[2] M. N. Sari, “Cybercrime in Association of Southeast Asian Nations: Regional Effort and Its Effectiveness”, scholarlypublishingcollective.org, September 19, 2024. [Online]. Available: https://scholarlypublishingcollective.org/psup/information-policy/article/doi/10.5325/jinfopoli.14.2024.0016/390841/Cybercrime-in-Association-of-Southeast-Asian [Accessed January 20, 2026].
[3] United Nations Office on Drugs and Crime, United Nations Convention against Cybercrime. Hanoi: Oct. 25-26, 2025.
[4] United Nations, Basic facts about the global cybercrime treaty. [Online]. Available: https://www.un.org/en/peace-and-security/basic-facts-about-global-cybercrime-treaty [Accessed January 20, 2026].
[5] Council of Europe, Budapest Convention on Cybercrime, ETS 185 Budapest, November 23, 2001. [Online]. Available: https://www.europarl.europa.eu/cmsdata/179163/20090225ATT50418EN.pdf [Accessed January 20, 2026].
[6] N. L. Chat and W. Golfred, “Diffusion of the Budapest Convention on cybercrime and the development of cybercrime legislation in Pacific Island countries: ‘Law on the books’ vs ‘law in action’”, Computer Law & Security Review, vol. 40, 105521, 2021. https://doi.org/10.1016/j.clsr.2020.105521
[7] H. Makhija and A. Roy, “The Hanoi Convention and the Contest to Shape Global Cybercrime Norms”, ORF Middle East, November 25, 2025. [Online]. Available: https://orfme.org/research/the-hanoi-convention-and-the-contest-to-shape-global-cybercrime-norms/ [Accessed January 20, 2026].
[8] United Nations Office on Drugs and Crime, Report on the meeting of the Expert Group to Conduct a Comprehensive Study on Cybercrime, UNODC/CCPCJ/EG.4/2017/4, Vienna, April 24, 2017. [Online]. Available: https://www.unodc.org/documents/organized-crime/cybercrime/Cybercrime-April-2017/Cybercrime_report_2017/Report_Cyber_E.pdf [Accessed January 20, 2026].
[9] United Nations General Assembly, Resolution 74/247: Countering the use of information and communications technologies for criminal purposes, December 27, 2019. [Online]. Available: https://undocs.org/A/RES/74/247 [Accessed December 20, 2025].
[10] United Nations Office on Drugs and Crime, Ad Hoc Committee to Elaborate a Comprehensive International Convention on Countering the Use of Information and Communications Technologies for Criminal Purposes, A/DEC/76/552, January 20, 2022. [Online]. Available: https://digitallibrary.un.org/record/3956024?ln=en&v=pdf [Accessed February 02, 2026].
[11] United Nations Office on Drugs and Crime, United Nations Convention against Cybercrime; Strengthening International Cooperation for Combating Certain Crimes Committed by Means of Information and Communications Technology Systems and for the Sharing of Evidence in Electronic Form of Serious Crimes. [Online]. Available: https://www.unodc.org/unodc/en/cybercrime/convention/home.html [Accessed February 02, 2026].
[12] A. Kazakova, “The UN process to negotiate the cybercrime convention: Key takeaways from the fifth session”, Diplo, April 03, 2024. [Online]. Available: https://www.diplomacy.edu/blog/the-un-process-to-negotiate-the-cybercrime-convention-key-takeaways-from-the-fifth-session/ [Accessed January 21, 2026].
[13] Cybersecurity and Infrastructure Security Agency, Partnerships and Collaboration. [Online]. Available: https://www.cisa.gov/topics/partnerships-and-collaboration [Accessed February 02, 2026].
[14] A. Adeyeri and H. Abroshan, “Geopolitical Ramifications of Cybersecurity Threats: State Responses and International Cooperations in the Digital Warfare Era”, Information, vol. 15, no. 11, 682, 2024. https://doi.org/10.3390/info15110682
[15] United Nations Office on Drugs and Crime, Darknet Cybercrime Threats to Southeast Asia 2020, 2021. [Online]. Available: https://www.unodc.org/roseap/uploads/archive/documents/Publications/2021/Darknet_Cybercrime_Threats_to_Southeast_Asia_report.pdf [Accessed February 28, 2026].
[16] Technode Global Staff, “UNODC Estimates Financial Losses between $18B and $37B from scams in East and Southeast Asia in 2023”, TnGlobal, October 8, 2024. [Online]. Available: https://technode.global/2024/10/08/unodc-estimates-financial-losses-between-18b-and-37b-from-scams-in-east-and-southeast-asia-in-2023 [Accessed February 25, 2026].
[17] S. Rogers, “Cyber-Fraud, Underground Banking, and Technological Innovation Fuels Crime in SE Asia”, UNODC Report, December 17, 2024. [Online]. Available: https://www.gasa.org/post/unodc-cyber-fraud-underground-banking-and-technological-innovation-fuels-crime-in-se-asia [Accessed February 23, 2026].
[18] M. Khomeriki, “UN report increase in Cybercrime and Illegal Gambling in Southeast Asia”, SBC Eurasia, October 15, 2024. [Online]. Available: https://sbceurasia.com/en/2024/10/15/un-reports-increase-in-cybercrime-and-illegal-gambling-in-southeast-asia/ [Accessed February 22, 2026].
[19] M. B. Manantan, “Cyber Diplomacy Co-operation on Cybercrime between Southeast Asia and Commonwealth Countries: Realities, Responses and Recommendations”, Commonwealth Cybercrime Journal, 2023. [Online]. Available: https://production-new-commonwealth-files.s3.eu-west-2.amazonaws.com/s3fs-public/2023-03/D19156-CCJ-1-1-Cyber-Diplomacy-Cybercrime-SE-Asia-Commonwealth--Manantan.pdf [Accessed February 25, 2026].
[20] P. Thamrong-ajariyakun, “Is ASEAN Becoming a Breeding Ground for Cybercrime?”, Bangkok BIZ Newspaper, vol. 38(12896), May 7, 2025. [Online]. Available: https://www.itd.or.th/en/itd-data-center/68_32/ [Accessed February 25, 2026].
[21] ASEAN Secretariat, ASEAN Plan of Action to Combat Transnational Crime, 1999. [Online]. Available: https://asean.org/wp-content/uploads/2012/05/ASEAN-Plan-of-Action-to-Combat-Transnational-Crime.pdf [Accessed February 25, 2026].
[22] ASEAN Secretariat, Kuala Lumpur Declaration in Combating Cybercrime, September 13, 2015. [Online]. Available: https://asean.org/wp-content/uploads/2021/01/KL-declaration-in-combating-tnC-1.pdf [Accessed February 25, 2026].
[23] ASEAN Secretariat, ASEAN Plan of Action to Combat Transnational Crime (2016-2025), September 20, 2017. [Online]. Available: https://asean.org/wp-content/uploads/2012/05/ASEAN-Plan-of-Action-to-Combat-Transnational-Crime.pdf [Accessed February 21, 2026].
[24] ASEAN Secretariat, ASEAN Declaration to Prevent and Combat Cybercrime, November 13, 2017. [Online]. Available: https://asean.org/wp-content/uploads/2017/11/ASEAN-Declaration-to-Combat-Cybercrime.pdf [Accessed February 23, 2026].
[25] ASEAN Secretariat, ASEAN Digital Masterplan 2025: Towards ASEAN’s Digital Future, 2021. [Online]. Available: https://asean.org/wp-content/uploads/2021/08/ASEAN-Digital-Masterplan-2025.pdf [Accessed February 28, 2026].
[26] ASEAN Secretariat, ASEAN Cybersecurity Cooperation Strategy (2021-2025), 2022. [Online]. Available: https://asean.org/wp-content/uploads/2022/02/01-ASEAN-Cybersecurity-Cooperation-Paper-2021-2025_final-23-0122.pdf [Accessed February 28, 2026].
[27] ASEAN Secretariat, ASEAN Ministerial Meeting on Transnational Crime-AMMTC. [Online]. Available: https://asean.org/our-communities/asean-political-security-community/transnational-crime/ [Accessed February 28, 2026].
[28] ASEAN Secretariat, ASEAN Senior Officials Meeting on Transnational Crime (SOMTC). [Online]. Available: https://asean.org/senior-officials-meeting-on-transnational-crime-somtc/ [Accessed February 28, 2026].
[29] ASEAN Senior Officials Meeting on Transnational Crime, ASEAN Working Group on Cybercrime, 2014. [Online]. Available: https://asean.org/wp-content/uploads/2021/01/DOC-8-Adopted-TOR-ASEAN-Cybercrime-Working-Group.pdf [Accessed February 28, 2026].
[30] ASEANAPOL, “43rd ASEANAPOL Conference convenes in Bangkok, Thailand”, asean.org, November 7, 2025. [Online]. Available: https://asean.org/43rd-aseanapol-conference-convenes-in-bangkok-thailand/ [Accessed February 28, 2026].
[31] Cyber Security Brunei, “Cyber Security Brunei participates in the ASEAN Cybersecurity Coordinating Committee (ASEAN Cyber-CC) meeting”, Press Release, November 6, 2020. [Online]. Available: https://www.csb.gov.bn/cyber-security-brunei-participates-asean-cybersecurity-coordinating-committee-asean-cyber-cc [Accessed February 01, 2026].
[32] N. G. Miralis, “INTERPOL’s ASEAN Cybercrime Operations Desk: Addressing the rising threat of cybercrime in Southeast Asia”, Lexology, May 19, 2023. [Online]. Available: https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=4a45c2f9-6e35-4de9-849b-4228fd174f96 [Accessed February 25, 2026].
[33] INTERPOL, “INTERPOL financial crime operation makes record 5,500 arrests, seizures worth over USD 400 million”, Interpol, November 27, 2024. [Online]. Available: https://www.interpol.int/News-and-Events/News/2024/INTERPOL-financial-crime-operation-makes-record-5-500-arrests-seizures-worth-over-USD-400-million [Accessed February 28, 2026].
[34] VNA, “ASEANAPOL enhances crackdown on scam call centres”, VietnamPlus, January 21, 2025. [Online]. Available: https://en.vietnamplus.vn/aseanapol-enhances-crackdown-on-scam-call-centres-post308678.vnp [Accessed February 28, 2026].
[35] Cybil, ASEAN-Singapore Cybersecurity Centre of Excellence. [Online]. Available: https://cybilportal.org/projects/asean-singapore-cybersecurity-centre-for-excellence-ascce/ [Accessed February 28, 2026].
[36] ASEAN-Japan Cybersecurity Capacity Building Centre, Calendar and Courses. [Online]. Available: https://ajccbc.ncsa.or.th/courses/ [Accessed February 28, 2026].
[37] Microsoft, “Working together to build a more diverse cybersecurity workforce”, Microsoft Vietnam Communication, November 13, 2022. [Online]. Available: https://news.microsoft.com/vi-vn/2022/11/13/cung-chung-tay-xay-dung-mot-luc-luong-lao-dong-an-ninh-mang-da-dang-hon/ [Accessed February 28, 2026].
[38] T. Thi, “ASEAN discusses solutions to deal with high-tech crimes”, Lao Dong Newspaper, August 20, 2025. [Online]. Available: https://news.laodong.vn/xa-hoi/asean-ban-giai-phap-doi-pho-toi-pham-cong-nghe-cao-1560698.ldo [Accessed February 28, 2026].
[39] United Nations Treaty Collection, United Nations Convention against Cybercrime; Strengthening International Cooperation for Combating Certain Crimes Committed by Means of Information and Communication Technology System and for the Sharing of Evidence in Electronic Form of Serious Crime, Status as at 28-02-2026. [Online]. Available: https://treaties.un.org/pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XVIII-16&chapter=18&clang=_en [Accessed February 28, 2026].
[40] United Nations Office on Drugs and Crime, Global Programme on Cybercrime - Training Catalogue, 2024. [Online]. Available: https://www.unodc.org/documents/Cybercrime/Web_Global_Program_on_Cybercrime_Training_Catalog.pdf?v=4.3 [Accessed February 28, 2026].
[41] International Telecommunication Union, Global Cybersecurity Index, 5th ed., 2024. [Online]. Available: https://www.itu.int/epublications/publication/global-cybersecurity-index-2024 [Accessed December 10, 2025].
[42] N. T. Trung, “ASEAN Way”, International Studies, March 12, 2016. [Online]. Available: https://nghiencuuquocte.org/2016/03/12/phuong-thuc-asean-asean-way/ [Accessed December 10, 2025].
[43] R. Broadhurst and Y. Chang, “Cybercrime in Asia: Trends and Challenges”, in Handbook of Asian Criminology, L. Jianhong, B. Hebenton and J. Susan, Eds. New York: Springer, 2013, pp. 49-63. https://doi.org/10.2139/ssrn.2118322
[44] INTERPOL, Asia and South Pacific Cyberthreat Assessment Report, 2024. [Online]. Available: https://www.interpol.int/content/download/22308/file/Asia%20and%20South%20Pacific%20Cyberthreat%20Assessment%20Report%202024-4.pdf [Accessed December 10, 2025].
[45] H. Y. Huang, “UN Cybercrime Convention: Relevance to ASEAN”, RSIS Commentary Series, January 16, 2024. [Online]. Available: https://rsis.edu.sg/rsis-publication/rsis/un-cybercrime-convention-relevance-to-asean/ [Accessed January 21, 2026].
[46] INTERPOL, “C3DP: Fostering regional cooperation against cybercrime in Southeast Asia”, C3DP-Cyber Capacities & Capacity Development Project. [Online]. Available: https://www.interpol.int/Crimes/Cybercrime/Projects/C3DP-Cyber-Capabilities-Capacity-Development-Project [Accessed January 28, 2026].
[47] World Economic Forum, Global Cybersecurity Outlook 2026, Insight Report, January 2026. [Online]. Available: https://reports.weforum.org/docs/WEF_Global_Cybersecurity_Outlook_2026.pdf [Accessed February 20, 2026].
[48] National Assembly, Criminal Code of Viet Nam, No. 100/2015/QH13, 2015.
[49] National Assembly, Law on Cybersecurity of Viet Nam, No. 116/2025/QH15, 2018.
[50] B. Dieu, “Prospects for the Implementation of the Hanoi Convention in the Southeast Asia Region”, baophapluat.vn, October 26, 2025. [Online]. Available: https://baophapluat.vn/trien-vong-thuc-thi-cong-uoc-ha-noi-tai-khu-vuc-dong-nam-a.html [Accessed December 10, 2025].
[51] C. Tuan and T. Trung, “ASEAN promotes cooperation in preventing and combating transnational crime”, bocongan.gov.vn, September 10, 2025. [Online]. Available: https://bocongan.gov.vn/bai-viet/asean-thuc-day-hop-tac-phong-chong-toi-pham-xuyen-quoc-gia-1757497310 [Accessed January 20, 2026].
[52] Government of Viet Nam, “The Hanoi Convention: Establishing a global legal framework - a major turning point in multilateral cooperation on the prevention and combat of cybercrime”, chinhphu.vn, November 22, 2025. [Online]. Available: https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/cong-uoc-ha-noi-thiet-lap-khuon-kho-phap-ly-toan-cau-buoc-ngoat-quan-trong-trong-hop-tac-da-phuong-ve-phong-chong-toi-pham-mang-119251122084808112.htm [Accessed January 21, 2026].
[53] Cyble, “United Against Cybercrime: ASEAN Ministers Forge New Security Pathways”, cyble.com, January 27, 2025. [Online]. Available: https://cyble.com/blog/united-against-cybercrime-asean-ministers-forge-new-security-pathways/ [Accessed December 15, 2025].

